Ойлау жылдамдығы мен тиімділігі - на weekend.bugin.kz
Гүлмира - на weekend.bugin.kz Гүлмира

Психология қулықтары

Әр адамның өзінше ойланады. Әрине, табиғи ойлаудың сапасы, оның тиімділігі және түпкі мақсаты сияқты әр адамның ойы әртүрлі болады. Адамның ой-пікірін қоршаған ортаның реакциясы, ақыл-ой процесінің бір бөлігі ретінде қалай анықтауға болады?

Біз ойлаудың тиімділігін тек екі жолмен сынап көре аламыз: біріншісі – соңғы нәтиже, екіншісі – нәтижеге жету уақыты. Тағы  бір индикатор бар – бұл нәтижеге қол жеткізілді, бірақ біз оған қол тигізбейміз. Демек, кімнің мақсатына жету үшін әрқайсысы өзінің таңдауының ұтымдылығына ие, енді бізде осы мақсатқа жету жолын түсінуіміз керек және ойлаудың тиімділігін анықтауымыз  маңызды болып саналады. Тұтастай алғанда, бұл тиімділік тіпті мақсатты анықтау кезеңінде де көрінеді. Мысалы, жақсы өмір сүруді мақсат етіп қоюға болады, яғни жақсы өмір сүру үшін белгілі бір әрекеттерді жасай аласыз. Мақсаттарға қосымша  кез келген сыртқы көріністер біздің реакциямызды тудырады, барлық сезімдеріміз ақпаратты өңдейтін миымызға жібереді. Оған қоса бізде әртүрлі өңдеу жылдамдығы бар, кейбіреулері тез шешім қабылдайды және басқа шешімдер қабылдауда қиналады. Бірақ ойлау жылдамдығын, оның сапасының көрсеткішімен салыстыруға болады. Бір секундқа күте тұрыңыз, біз нәтижеге жете алмадық. Өйткені біздің қызметіміз тек есептеуіміздің қаншалықты тиімді екендігін көрсетеді. Иә, адамның миы әртүрлі жылдамдықта жұмыс істей алады. Бірақ нәтижеге жету – бастапқы процестердің сериясынан әлдеқайда көп. Көрсетілген жылдамдық ойлау сапасын айқындайды. Ойлаудың жылдамдығы тиімділік көрсеткіші бола алмайды. Себебі қарапайым себептермен бастапқыда қате ақпараттың тез өңделуі мүмкін.

Мәселен,  ақпараттың ішінен біздің ой-пікіріміз сіздермен бірге қалыптасады және мұндай ойлау процесі қалай жүретіні маңызды емес. Нәтиже мақсаты бойынша ерекшеленетін болса, логикалық тұрғыдан алғанда, бүкіл процестің тізбегін тексеріп, оны кері тәртіпте жасаған дұрыс. Себебі сіз жоспарлаудың барлық сатыларын тезірек өткізіп, бастапқы деректермен шектелуіңіз керек. Сондықтан адамдар  көбіне логикаға сүйенеді. Кез келген бизнестің егжей-тегжейін зерттей бастаңыз және сіз көптеген келіспеушілікті таба аласыз. Сонда нәтиже нені білдіреді? Мысал ретінде мен коммунизмді айқын себептермен тастап кете аламын, адамдар тексеруді бастады, өйткені күтілетін нәтижені көрмеді. Адам ойлауы әрқашан белгілі бір негізгі деректерге және өз қалауына негізделеді. Соның нәтижесінде ол барлық әрекеттерін жоспарлайды. Адам ақша тауып жақсы өмір сүргісі келеді, ал дерекқорда ақша табу үшін жұмыс істейтін ақпарат бар.

Адамдар әрдайым қателеседі, себебі біздің миымыз барлық ақпаратты жинай алмайды. Сөз соңында ой-сананың жылдамдығы жаттығу жасау барысында қалыптасады. Сондықтан көбірек жаттығумен айналысып, нәтижеге қол жеткізіңіз.

0 Пікір Кіру