Терешкова – тұңғыш ғарышкер әйел - на weekend.bugin.kz
Гүлмира - на weekend.bugin.kz Гүлмира

Валентина Терешкова кім?

Валентина Терешкова кім? Ол  кеңестік кезеңдегі алғашқы ғарышкер әйел. Осы уақытқа дейін оның өмірбаяны, соның ішінде ұшу тарихында, ұзақ уақыт бойы еленбейтін фактілер бар. Жолының болғандығының арқасында ол ғарышқа ұшуға мүмкіндік ала алды. Негізінен ғарыштық  экипажға кіруді қалайтын адамдар көп болды. 800 үміткердің 30-ы таңдап алынды, олардың ішінде бесеуі: Жанна Йоркина, Татьяна Кузнецова, Валентина Пономарев, Ирина Соловьев және Валентина Терешкова болды. Олардың бәрі күрделі сынақтарды жеңуге мәжбүр болған екен. Әртүрлі жаттығуларды экстремалды температура жағдайында, жоғары ылғалдылық кеңістігінде жасап көріп, жеңіл салмаққа байланысты оқытуларды таса қалдырған жоқ. Оған қоса оларға  парашютпен жерге қонуға және психологиялық сынақтан өтуге тура келді.

Валентина, бестіктің ішінде алғашқы орында болғанымен, олардың арасында медицинада соңғы орында болды. Дегенмен, мемлекет басшысы Никита Хрущев таңдаған алғашқы әйел ғарышкері болды. Ол «халықтың қызы» ұшуға тиіс деп шешті. Терешкованың ғарышкерлер корпусындағы құрбылары Пономарев пен Соловьевтің қызметкерлерден шыққан болатын. Басқа кандидаттарға да әртүрлі сылтаулар айтылды.

Валентина қарапайым xалықтан шыққан қыз болды. Ол Ярославль ауылында шаруа отбасында туды. Әкесі тракторшы, анасы тоқыма зауытында жұмыс істеді. Жеті жылдық мектепті аяқтаған Валя Ярославль шина зауытында білезік жасаушы болып жұмысқа тұрды. Сонымен  бірге, жұмыс жастары үшін мектепке барды. Кейінгі ол Ярославль өнеркәсіптік зауытының «Қызыл Перекоп» қонысына көшіп, Ярославль жеңіл өнеркәсіп инжиниринг колледжін бітірді. 1959 жылдан бастап Ярославль аэроклубында парашютпен  секірумен айналысты. Ал ғарышкер отрядына ену сәтінде 90 рет парашютпен секірген болатын.

Дайындық барысында  рөлдер келесідей таратылды: Терешкова ұшудың басты үміткері, Соловьев қосалқы, Пономарев резервтік ретінде тағайындалды. 

1963 жылдың 16 маусымында Терешковамен бірге «Восток-6» кемесіні ғарышқа ұшты. Стар Ситидегі табысты тренингтерге қарамастан, Валентина  ұшу барысында өзін жақсы сезінген жоқ: оның жүрегі айныды, ұйқышылдық басқан болатын. Бір кездері ол тіпті Жер сұрауларына жауап бермеді. Оның шамадан тыс жұмыс барысында  ұйықтап жатқандығы анықталды. Сол кездегі орбитада ғарышкер Валерий Быковский тек ішкі байланыс арқылы оны оята алды. Нәтижесінде Терешкова басындағы дулығасымен кеме қабырғасына соғылып, оның бетінде  үлкен із қалдырды.

Көп жылдан кейін ғана Валентина Владимировна өзінің кемесінің механизмінде ақаулық болғанын айтты. Себебі, ол қонудың орнына қауіпті ғарыштық қашықтыққа ұшып кету қаупі бар екен. Бақытымызға орай, ұшу кезінде жағдай түзетілген. Бас дизайнер Сергей Павлович Королев оған бұл туралы тыныштық сақтауды өтінген.

Нұсқама бұзылғаннан кейін

Кеме Алтай өлкесіне қонды. Онда Терешкова өзінің арнайы киімдерін жергілікті тұрғындар яғни қазақтар алып келген киімге ауыстырған.

Жеке өмірі. Терешкова мен Николаевтың некеге тұруы

1963 жылғы 3 қарашада Ленин Тауэрсіндегі Үкіметтік қабылдау үйінде өткен еді. Н.Хрущевтің өзі қонақтардың арасында болды. Оның жары да ғарышкер болған деседі. Өкінішке қарай, жұлдызды жұп 1982 жылы ажырасқан.

1964 жылы 8 маусымда Елена Андриановна дүниеге келді. Ол әлемдегі әкесі мен анасы ғарышкер болған  тұңғыш бала болған. Еленаның бірінші күйеуі ұшқыш Игорь Алексеевич Майоров, екінші күйеуі – ұшқыш Андрей Юрьевич Родионов.

Нәрестелер – Алексей Игоревич Майоров (20 қазан 1995 жылы туған) және Андрей Андреевич Родионов (18 маусым 2004 жылы туған).

Ғарыштан оралғаннан кейін Терешкова Головятная көшесінен (қазіргі Терешков көшесінде) үш бөлмелі пәтер алды. Онда ол анасымен және қызымен бірге тұрды. 2004 жылы жүрек ауруына байланысты операция  жасалынды. 2012 жылы оның 75 жасқа толған туған күні Ярославльда салтанатты түрде атап өтілді. Терешкова Жердің барлық құрлықтарын ғарыштан көрген соң, Австралияға баруды армандай бастады. Көп жыл өткеннен кейін ол өз армандарын орындады. Осылайша ол әлемдегі ең алғашқы космонавт әйел болып тариxта қалды.


0 Пікір Кіру